استفاده از گیاهان دارویی در فضای سبز شهری

چکیده

در کشور ایران اقلیمهای متفاوتی وجود دارد، بنابراین تنوع گیاهان دارویی آن نیز زیاد است. بکارگیری این گونه ها در فضای سبز تنوع گونه ها و اکوتیپ ها (از نظر رنگ، فرم، اندازه و سازگاری) را دو چندان می کند و ضریب اطمینان موفقیت طرح و انعطاف طراحی بیشتر می شود. وجود گیاهان دارویی در فضای سبز نشانه ای از توانایی اقلیمی و احوال فرهنگی منطقه است. با توجه به اینکه برای رسیدن به استانداردهای بین المللی فضای سبز سرانه، به فضای سبزی با چند برابر سطح موجود نیازمندیم، سطح فضای سبز لازم چند برابر خواهد بود و با وارد کردن گیاهان دارویی در فهرست گیاهان مناسب برای فضای سبز جامعه گیاهان دارویی گسترش قابل توجهی پیدا می کند. با کشت گیاهان دارویی در فضای سبز بخشی از هزینه های ریالی قابل بازیافت است و با توجه به نزدیکی این مکانها به مراکز صنعتی و تجاری هزینه حمل و نقل نیز کاهش می یابد. کاشت گیاهان دارویی در فضای سبز امکان آشنایی و افزایش آگاهیهای اجتماعی، نسبت به گیاهان دارویی را فراهم می کند. اختصاص فضای سبز محیطهای آموزشی به کشت گیاهان دارویی، زمینه برای تحقیق در جنبه های مختلف گیاهان دارویی را ممکن می سازد و سازگاری این گونه ها را معلوم می کند. یکی از راههای بسیار مؤثر در کنترل فرسایش خاک، بر جای گذاشتن بقایای گیاهان دارویی قبل از آیش است. بنابراین گیاهان دارویی در ارائه خدمات بوم شناختی نیز بسیار توانمند هستند. برخی گیاهان دارویی دارای حدود تحمل نسبتاً خوبی به شوری، خشکی، قلیایی بودن خاک، تشعشع شدید خورشید، شرایط ماندابی، هرس شدید و ...هستند.

واژگان کلیدی: فضای سبز، گیاهان دارویی، سازگاری

ادامه مطلب

نقشه برداری و فضای سبز

نقشه برداری و فضای سبز

بی شک  با توجه به رشد روز افزون فضاهای شهری و تبدیل اراضی به مناطق مسکونی هر روز از میزان فضاهای طبیعی کاسته شده و به مساحت فضاهای مصنوعی شهری افزوده می شود.این مسئله با توجه به نیاز اساسی ساکنان شهرها به فضای سبز اهمیت ایجاد این گونه فضاها را در شهرها و مناطق مسکونی دو چندان می کند.فضاهای سبز به عنوان مجراهای تنفسی شهرها امروزبه عنوان نیاز اساسی فضاهای شهری مورد توجه بسیار قرار گرفته است.

یکی از عمده ترین مشکلات شهرهاو شهر نشینان امروز بروز و افزایش آلودگیهای ناشی از پیشرفت صنعتی است که گستره وسیعی از انواع آلودگیها را در بر می گیرد.از طرفی افزایش جمعیت یعنی تراکم بیشتر در یک فضای محدود و در نتیجه افزایش روز به روز حجم آلاینده ها در آن محدوده که انسان را بیش از گذشته در معرض خطر قرار می دهد.در راستای کاهش آلودگی هوا در زندگی شهری پرداختن به مقوله فضای سبز و افزایش آن امری انکار نا پذیر است.

توسعه فضاهای سبز در شهرها در بسیاری از موارد به صورت تجربی دنبال شده است.این در حالی است که با توجه به نقش فضای سبز در زیبا سازی سیما و منظر شهر لازم است تا با افزایش فضای سبز به صورت مهندسی و صحیح بر خورد کرد.

کاربرد علم نقشه برداری در طراحی مهندسی فضای سبز در یک نگاه کلی می تواند در دو بخش کلی زیر تقسیم بندی شود:

1) استفاده از تکنیکهای نقشه برداری در طراحی فضاهای شهری

2) استفاده از GIS در رقومی کردن طراحی فضای سبز شهری

یکی از مهمترین مسایلی که در کنار ایجاد فضای سبز با توجه به وضعیت و تراکم یک منطقه مورد اهمیت است چگونگی طراحی مهندسی فضای سبز یا مسئله زیبا سازی فضای سبز شهری است.

با در نظر گرفتن روحیه بشر که ذاتا از هرج و مرج و بی نظمی گریزان است طراحی مهندسی فضای سبز اهمیت خویش را دو چندان می کند.

به طور مثال اگر در یک شهر پیش رفته با مکانیزم ساختاری مهندسی و معماری مدرن فضاهای سبز به صورت پراکنده و خارج از چهار چوب طراحی مهندسی ایجاد شود گر چه ممکن است هدف اصلی که همان ترویج فضای سبز و مبارزه با آلودگی هوا است تحقق یابد اما به  صرف این که این توسعه به صورت نا منظم انجام شده بر زیبایی محیط شهری تاثیر نا مطلوب دارد.

مراتع و جنگلهای طبیعی نیز فضای سبزی است که هدف اولیه را تامین می کند اما در یک محیط شهری وجود مراتع و جنگل های طبیعی به صورت دست نخورده با فضای طراحی شده شهری منافات دارد.

به همین علت است که طراحان مهندسی شهری به موازات توسعه فضاهای سبز به طراحی مهندسی فضاهای سبز قابل انطباق با زیبایی و منظم سازی شهری اهمیت می دهند.

برای ایجاد یک فضای سبزشهری یا جنگلی ابتدا باید طرح معماری ایجاد فضا به روی زمین پیاده شود.برای این هدف ابتدا باید به وسیله ابزار دقیق نقشه برداری  طولها و زوایاوفواصل به صورت دقیق بروی زمین پیاده شود.این امر مستلزم این است که فضاهای سبز به اشکال هندسی گسترش یابند.

با پیشرفت  علم نقشه برداری می توان در این عرصه از ابزار رقومی نیز استفاده کرد.یک نقشه رقومی نقشه ای است که اطلاعات مکانی در آن به جای ذخیره در حالت گرافیکی  به صورت رقومی نگهداری شده و در هر زمان قابل تبدیل به صورت گرافیکی است.

تهیه نقشه های رقومی در سه مرحله انجام می شود:

1) جمع آوری وبدست آوردن اطلاعات و تبدیل آن به صورت رقومی

2) پردازش اطلاعات

3) ارائه اطلاعات با استفاده از تکنیک های گرافیکی

بدین معنی که اطلاعات یک قطعه زمین مانند مکان و محل مالکیت و آدرس وشماره و ... در یک فایل بنام DATA BASE ذخیره شده و در هر زمان با توجه به نیاز کاربر این اطلاعات قابل نمایش به صورتهای مختلف گرافیکی است.

امروزه استفاده از سیستم  GPSدر طراحی فضاهای شهری در کشورهای پیشرفته صنعتی کاربرد بسیاری پیدا کرده است.با در نظر گرفتن عدم وجود محدودیت های متداول در کاربرد دستگاههای کلاسیک نقشه برداری مانند موقعیت جوی و وجود دید بین ایستگاه های نقشه برداری و... استفاده از گیرنده های GPS به صورت وسیع در حال افزایش است.همچنین قیمت نسبتا پایین گیرنده های GPS در مقایسه با ارزانترین دوربین های نقشه برداری یکی از مزیت های این نوع گیرنده ها می باشد.

پس از پیاده سازی نقشه کلی فضای سبز لازم است که تقسیمات داخلی آن مانند تیرهای چراغ برق و صندلیهاوسطل زباله و محوطه بازی کودکان و نظایر آنها آن چنان در داخل فضا پیاده شود که انطباق دقیق با نقشه های معماری طراحی شده داشته باشد که بوسیله هر دو روش نقشه برداری کلاسیک و GPS این مهم قابل انجام است.

به جهت آن که در ایجاد فضای سبز شهری معمولا هزینه زیادی صرف می شود  نگهداری این گونه فضاها اهمیت بسیار زیادی پیدا می کند.داده ها و اطلاعات موجود به صورت رقومی و نقشه های GIS می تواند در این مسئله کمک بسیار زیادی به مهندسان فضای سبز باشد.

درخدمت پارک ها و فضای سبز شهری GPS & GIS

GPS & GIS

تحلیل اطلاعات در مورد مسائلی چون :تعیین گونه های گیاهی (درختان ، درختچه ها ، گل ها ، گیاهان پوششی )، مکان یابی و بررسی طراحی کاشت گیاهی در پارکها و تهیه الگوهای رشد انواع گونه های درختی در طی سالیان متمادی امری است بسیار طاقت فرسا که نیاز به صرف وقت ،انرژی ، هزینه و نیروی انسانی بسیاری خواهد داشت.

ادامه مطلب

هورمون های گیاهی و کاربرد آن در گیاه و باغبانی 1

هورمون های گیاهی و کاربرد آن در گیاه و باغبانی واژه هورمون به موادمعینی اطلاق می شود که در بخشی از موجود زنده ساخته شده و پس از انتقال اثرات فیزیولوژیکی محسوسی در دیگر قسمتهای آن به جا می گذارد و در تراکم های بسیار کم فعالند.این تصور کلی در اصل در قلمرو فیزیولوژیکی حیوانی بوجود آمده و این واژه هورمون از ریشه یونانی به معنی تهیج کردن گرفته شده است. در گیاهان ترکیبات مترادف ولی از نظر شیمیایی کاملاً متفاوت یافت می شود و واژه هورمون بطور صحیح آنها را در بر می گیرد هورمون های گیاهی که اغلب فیتو هورمون خوانده می شود در بافتهای مریستمی و یا لااقل جوان از هر نوع ساخته می شوندو غالبا اثرخود را پس از انتقال می گذارندکه تا حدودی دورتر از بافتی که ساخته شده اند. هورمون ها با آنزیم ها و تیامین ها و DNA در این خاصیت مشترکند که به غلظت بسیار کم یا ناچیزباعث ایجاد اثرات فیزیولوژیکی عمیق می شوند. اصولاً واژه هورمون باید به ترکیباتی محدود شود که به طور طبیعی در درون موجود زنده ساخته می شود لذا در تعریف هورمون گیاهی می توان گفت مواد آلی می باشد که مواد غذایی نبوده و توسط گیاهان تولید می شود و در غلظت های کم فرآیند فیزیولوژیکی را تنظیم می کند .آنها در درون گیاه، از محل تولید به محل اثر، انتقال می یابد اما گاهاً موادی که معلوم نیست در گیاه وجود داشته باشد اثرات مشابه و بعضی اوقات عیناً نظییر یکی از هورمون های طبیعی گیاهی را دارندکه از نام نهادن هورمون گیاهی می بایست خود داری نمود بلکه واژه برتر برای این چنین ترکیباتی که اثر هورمون مانندروی گیاه دارند تنظیم کننده رشد می باشد و در تعریف آن می توان گفت ترکیبات سنتزشده یا هورمون های گیاهی هستند که فرآیند های فیزیولوژیکی را تغییر می دهد این مواد تقلید کردن از هورمون ها ، تاثیر روی (سنتزشدن) هورمون ها و از بین بردن و یا انتقال و یا (به احتمال) تغییر دادن محل تاثیر هورمونی رشد را تنظیم می کند . با این وصف برای متمایز کردن آنها می توان گفت تمام هورمون ها ، تنظیم کننده رشد هستند اما تمام تنظیم کننده های رشد هورمون نیستند. در حال حاضر در دنیا پنج گروه مختلف هورمون های گیاهی شناخته شده که بسیاری از آنها دارای کاربرد های عملی متعددو مهمی در کشاورزی بویژه باغبانی هستند این گروه ها عبارتند از: آکسین ها ، جیبرلین ها ، سایتو کنین ها ، اتیلن . لگاماها( مواد بازدارنده).

ادامه مطلب